Гари Күүпер (жинхэнэ нэр нь Фрэнк Жэймс Күүпер) (жинхэнэ нэр нь Frank James Cooper) нь Холливудын “сонгодог алтан үе”-ийн хамгийн нэр нөлөөтэй жүжигчдийн нэг бөгөөд даруу, хүчирхэг, шударга дүр төрхөөрөө кино урлагийн түүхэнд мөнхөрсөн хүн юм. Түүнийг Америкийн кино урлагийн хамгийн “жинхэнэ эр хүний төрх”-ийг бүтээсэн жүжигчин гэж үздэг. Тэрээр 1901 оны 5-р сарын 7-нд АНУ-ын Хелена хотод төрсөн. Эцэг нь хуульч бөгөөд дараа нь Монтана мужийн Дээд шүүхийн шүүгч болсон. Бага насаа Англи улсад өнгөрөөж боловсрол эзэмшсэн нь түүний хүмүүжил, зан төлөвт нөлөөлсөн гэж үздэг.

Холливудад хөл тавихдаа:

-1920-иод оны дундуур Лос-Анжелес руу нүүж, эхэндээ ковбой статист, морин үзүүлбэрийн каскадёр хийдэг байв. Өндөр нуруу, тайван төрх, байгалийн мэт жүжиглэлт нь найруулагчдын анхаарлыг татаж, удалгүй гол дүрүүдэд тоглох болсон.

Түүний жүжиглэлт тухайн үеийн хэт театрал хэв маягаас ялгарч, энгийн бөгөөд үнэмшилтэй байсан нь үзэгчдийг татдаг байв. Ялангуяа шударга, дуу цөөтэй, зоригтой эрийн дүрийг гайхалтай бүтээдэг байлаа.

Түүний хамгийн алдартай кинонуудаас:

• Ноён Дийдс хотод очсон нь
• Сержант Йорк
• Янкичуудын бахархал
• Хонх хэний төлөө дуугарна вэ
• Өдөр дунд гэх мэт бүтээлүүд ордог.

Гари Күүпер хоёр удаа Академийн шагнал гардуулах ёслол-ын “Шилдэг эрэгтэй жүжигчин” шагнал хүртсэн.

1. Сержант Йорк киноны дүрээр (1942)
2. Өдөр дунд киноны дүрээр (1953)

Мөн 1961 онд кино урлагт оруулсан хувь нэмрийг нь үнэлж Хүндэт Оскар шагнал олгожээ.

Өдөр дунд кинонд тэрээр маршал Уилл Кейний дүрийг бүтээсэн нь кино урлагийн түүхэн дэх хамгийн агуу вестерн дүрүүдийн нэг гэж тооцогддог. Энэ дүр нь Америкийн шударга ёс, иргэний зоригийн бэлгэдэл болсон.

Гари Күүперийн гол давуу талуудад:

• Хэт жүжиглэдэггүй натурал хэв маяг
• Тайван, дотоод хүчтэй дүр бүтээлт
• Эр зориг, шударга занг илэрхийлсэн дүрүүд зэрэг орно

Түүний энэхүү “чимээгүй хүч”-ний хэв маяг нь дараагийн үеийн олон жүжигчинд нөлөөлсөн гэж кино судлаачид үздэг.

Хувийн амьдрал

Тэрээр нэлээд даруу амьдралтай байсан ч Холливудын хамгийн нэр хүндтэй оддын нэг байв. Зохиолч Эрнест Хемингуэй-тай дотно нөхөрлөж байсан бөгөөд байгаль, ан агнуур, далайн аялалд дуртай байжээ.

Гари Күүпер 1961 оны 5-р сарын 13-нд түрүү булчирхайн хавдрын улмаас 60 насандаа нас барсан.

Америкийн Кино Институт: Түүнийг "Бүх цаг үеийн хамгийн агуу дэлгэцийн домгуудын нэгээр нэрлэсэн байдаг" Түүний бүтээсэн шударга, зоригтой, дуу цөөтэй баатрын дүр төрх өнөөг хүртэл вестерн болон драмын кинонд нөлөөлсөөр байна.